Stilstaan bij ons handelen

Doen we steeds het goede? Op welke manier doen we dit? Wat gaat goed en wat kan beter? We gebruiken hier binnen De Passerel verschillende instrumenten voor. Een aantal instrumenten en manieren lichten we nader toe.

Kwaliteitspotgesprekken

Nieuw in 2021 was de invoering van de Kwaliteitspotgesprekken. In bouwsteen 2 vertelden we daar ook al iets over. Kwaliteitspotgesprekken zijn een laagdrempelige manier om op alle locaties in gesprek te gaan. Met medewerkers, cliënten, ouders en verwanten. Wat nemen we graag mee naar volgend jaar? En wat zouden we voortaan op een andere manier moeten doen? Deze gesprekken waren een groot succes en er is veel waardevolle informatie opgehaald. De uitkomsten van de gesprekken hebben als input gediend voor het jaarplan en de teamopdrachten voor 2022.

Vanwege de coronamaatregelen waren er veel belemmeringen om bij elkaar te komen. Corona leverde veel verzuim op, waardoor de roosters onder druk kwamen te staan. Het wordt als een gemis ervaren dat we hierdoor weinig in staat waren om onderwerpen goed met elkaar door te spreken. De ambitie is om in 2022 structureel tijd en ruimte te vinden om ervaringen en aandachtspunten vast te leggen en nog meer van elkaar te leren.

Omgaan met de Wet Zorg en Dwang

In 2020 is de Wet Zorg en Dwang ingegaan. Deze wet schrijft voor dat zorgorganisaties zorgvuldig moeten omgaan met maatregelen voor cliënten die onvrijwillig zijn. Dit soort maatregelen leg je uiteraard niet lichtzinnig op. Maar soms is het noodzaak om de veiligheid van de cliënt zelf en/of de omgeving te kunnen garanderen. Een maatregel moet van zo kort mogelijk duur zijn en is altijd in samenspraak met ouders/verwanten, het team, de gedragskundige en leidinggevende. Een maatregel kan veel impact hebben op alle betrokkenen. Gesprekken erover leveren inzichten op in het eigen handelen, de samenwerking en communicatie.

Marije van Manen is gedragskundige bij een aantal locaties van De Passerel in Epe. Zij merkt op hoe belangrijk het is om met alle betrokkenen in nauw contact te staan. ‘Een maatregel is altijd erg ingrijpend. Het is daarom heel waardevol als het lukt om maatregelen af te bouwen. Ik herinner me een situatie waarin de familie en de begeleiding erg gericht was op beheersing en controle, zonder dat er écht geluisterd werd naar de cliënt. Een van de belangrijke aandachtspunten bij het invoeren van een maatregel is het beschrijven van het ernstige nadeel dat de cliënt kan gebeuren. Dit dwingt je tot kritisch nadenken over welke keuzes je bij de cliënt kunt laten. Door dit steeds met elkaar te bespreken, konden maatregelen snel worden afgebouwd en nam de weerstand bij de cliënt over de maatregelen af. Gesprekken met ouders en verwanten leveren veel relevante informatie op. Over het ontstaan van het gedrag bijvoorbeeld. Dit helpt om het gedrag beter te begrijpen.’

‘Eerst met elkaar het gesprek aangaan en goed in contact zijn, is essentieel’, weet Marije, ‘daardoor kunnen situaties anders worden ingeschat, anders gehandeld worden of een begeleidingsstijl worden aangepast. Dat kan het verschil maken en voorkomen dat er maatregelen ingezet moeten worden. De gesprekken vinden tot nu toe plaats in de driehoek van ouders, persoonlijk begeleider en de gedragskundige. Een volgende stap is de rest van het team ook te betrekken. Het is goed dat we daar een training aan koppelen. Door op een andere manier te kijken naar het ernstigste nadeel, de keuzevrijheid en wilsbekwaamheid van de cliënt, is er meer mogelijk dan we nu soms zien.’

Methodische casuïstiek bespreking

Binnen Ouder en Kind hanteren we al drie jaar de methodische casuïstiek bijeenkomsten. Graag vertellen we je er hier iets meer over. De bijeenkomsten duren telkens zo’n anderhalf uur en staan onder leiding door onze gedragskundige. Van te voren spreken we af wie input aanlevert en een persoonlijke leervraag stelt. We nodigen de vragensteller uit de leervraag zo concreet en open mogelijk te formuleren. En voor zichzelf vooraf te bepalen wanneer de bijeenkomst wat hem of haar betreft geslaagd is.

De vragensteller:

  • Beschrijft in een aantal zinnen de casus
  • Maakt ter voorbereiding een genogram (een stamboom met persoonlijke gegevens en belangrijke life events van de cliënt en zijn of haar familie)
  • Stelt eventueel aanvullende informatie ter beschikking, zoals een netwerkcirkel of het formulier Goed Genoeg Ouderschap, dat een soort checklist is voor professionals die met kinderen werken

Tijdens de casusbespreking proberen we altijd een bruggetje te slaan naar de methodiek Op Eigen Benen. Daar zijn we ook binnen Ouder en Kind inmiddels in geschoold. We oefenen om op een open manier vragen te stellen (hoe, waarom en wat). We oefenen om de 4 o’s (oplossen, overnemen, oordelen, opdracht geven) te vermijden. Wanneer we iemand iets willen leren, dan maak je van de 4 o’s liefst zo min mogelijk gebruik.

Aan de hand van zes vragen, die als een geheugensteuntje op een groot flip-over vel staan geschreven, bespreken we de casus:

  • Grootste zorgen?
  • Wat maakt het moeilijk?
  • Wat moet er gebeuren?
  • Wat gaat er goed?
  • Bestaand succes?
  • Vervolgstappen/acties

Dit levert zonder uitzondering een mooie oogst op. Onszelf de tijd gunnen om methodisch een casus te bespreken heeft ons als team veel gebracht.

Nieuw beleidsdocument ‘Bejegening’

In 2021 hebben gewerkt aan het nieuwe beleidsdocument ‘Bejegening’. Daarin vertellen we wat we bij de Passerel belangrijk vinden in de omgang met onze cliënten en met elkaar. Door middel van sprekende voorbeelden geven we daar inzicht in. Daarnaast bevat het stuk suggesties om het onderwerp bejegening als team te kunnen bespreken. De commissie Ethiek zorgt ervoor dat het beleidsdocument een levend document wordt door op diverse momenten in het jaar 2022 aandacht te vragen voor thema’s uit het stuk. Dit kan bijvoorbeeld door erover te spreken in een Moreel Beraad. We hopen en verwachten dit instrument in 2022 weer volop in te kunnen zetten. In verband met de coronamaatregelen hebben de moreel beraden die in 2021 gepland stonden helaas geen doorgang kunnen vinden.